Via Francigena

De Via Francigena, ook wel bekend als de Camino naar Rome. Een eeuwenoude pelgrimsroute die Groot-Brittannië verbindt met Italië. Daar waar de Camino Francés naar Santiago de Compostela tegenwoordig steeds meer pelgrims telt, is de Via Francigena een rustiger pelgrimspad. En dat terwijl het een eeuwenoude geschiedenis heeft, je wordt ondergedompeld in de bruisende cultuur, niet genoeg kunt krijgen van de prachtige natuur en natuurlijk iedere avond kunt genieten van de heerlijke lokale gerechten in de Middeleeuwse dorpjes.

Redenen genoeg om deze prachtige route te gaan wandelen en in de voetsporen te treden van aartsbisschop Sigeric. Want dankzij hem is Europa een camino, een pelgrimsroute, rijker; De Via Francigena, die begint bij de majestueuze torens van de kathedraal in Canterbury en eindigt op het indrukkende Sint-Pietersplein in Rome.

Historische achtergrond

De Via Francigena is een eeuwenoud pelgrimspad. Voor de geboorte van deze route gaan we dan ook terug naar de Middeleeuwen. Bij een geboorte hoort natuurlijk een naam. Maar wat betekent de naam Via Francigena nu eigenlijk?  ‘De weg die uit Frankrijk komt’. Dit refereert vooral naar het oorspronkelijke doel, namelijk een pelgrimspad dat wordt gebruikt door diegene die vanuit de Frankische landen naar de heilige plaatsen in Rome wilden reizen. Deze betekenis werd alleen maar belangrijker naarmate het Christendom steeds groter en groter werd in Europa. En zo kwam het dus dat niet alleen Santiago de Compostela of Jeruzalem een grote spirituele betekenis kregen, maar ook Rome een belangrijke, heilige stad werd.

Het was aartsbisschop Sigeric die deze route wist te markeren en documenteren. Dit gebeurde tijdens zijn reis naar Rome, aan het einde van de 10e eeuw, om daar zijn pallium uit de handen van de paus te kunnen ontvangen. Zijn reis begon in het Engelse Canterbury, aan de voet van de kathedraal. En vanuit deze plek documenteerde en markeerde hij alles wat van belang was. Iets wat nu, al die eeuwen later, dus van groot belang is voor een pelgrim. Het gedetailleerde verslag van deze pelgrimsroute telt 79 etappes en wordt tot op de dag van vandaag een als belangrijk referentiepunt gezien.

Omdat het zo’n belangrijke route was voor pelgrims werden er al in de Middeleeuwen langs de route voorzieningen gebouwd. Denk aan kloosters, kerken, hospices, alles wat een (vermoeide) wandelaar onderweg kan voorzien van rust, zorg en troost. Deze kleine dorpjes en steden werden hierdoor van groot belang.

En het was niet alleen het religieuze gedeelte wat een bijzondere betekenis had tijdens deze pelgrimstochten. Ook de economie hielp een handje mee. Het waren de kooplieden en de reizigers die uit allerlei verschillende landen kunst, goederen, kennis en andere handelswaren meenamen. Zo ontstond er een grote mix van cultuur, handel en denkwijze. Vandaar dat je bijvoorbeeld in Colle di Val d’Elsa nog prachtige glasblaas kunstwerken ziet en deze ambacht van dichtbij kunt bewonderen.

In 1994 werd de Via Francigena bekroont, door de Raad van Europa, tot Europese Culturele Route. Simpelweg omdat niet de grote steden het belangrijkste kenmerk zijn van deze pelgrimsroute, maar juist de abdijen, de kloosters, kerken en de kunst en cultuur. Een prachtige mix tussen een eeuwenoude historie, prachtige kunst en levendige cultuur.
Via Francigena Sigeric

De pelgrimsroute vandaag de dag

Na de onderscheiding in 1994 kwam er in 2004 nog een nieuwe onderscheiding bij. Samen met de Camino de Santiago, werd de pelgrimsroute ook nog eens bekroond met een hommage van de Grote Culturele Reisroute van Europa. En als je hieronder leest door welke landen, gebieden en plaatsen je wandelt tijdens jouw Via Francigena, snap je meteen waarom.

De route is ruim 2000 km lang. Deze kun je al fietsend, met de auto en natuurlijk al wandelend afleggen. De route gaat door 4 landen en is verdeeld in 86 etappes van gemiddeld 25 km.
Zoals we inmiddels weten begint de route in Engeland, in Canterbury. Het land Engeland telt ‘slechts’ 1 etappe. Want daarna vervolg je je reis in Frankrijk. Het zijn de prachtige witte kliffen van Dover waar de etappes in Frankrijk beginnen. Om vervolgens door te gaan naar Noord-Frankrijk waar de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog een grote rol speelt.

De champagnestreek, het prachtige Reims en via de Jura door naar de Alpen. Waar de imposante bergtoppen je naar het volgende land zullen leiden. En zo waan je je 785 km, 30 etappes lang, in La Douce France.

Eenmaal in Zwitserland aangekomen wordt je 214 km lang vergezeld door de prachtige bergen. Het prachtige meer van Geneve mag in deze route natuurlijk niet ontbreken. Het is de historische grote St. Bernardpas die je de grens helpt oversteken tussen Zwitserland en Italië. En je natuurlijk kunt genieten van een adembenemend uitzicht over de Alpenpas die je een machtig gevoel van avontuur geeft.

De laatste etappes, 44, met een totaal van 1014 kilometer wandel je in het prachtige Italië. Je komt het land binnen via de Apennijnen en gaat door naar Umbrië. Groene velden, glooiende heuvels, het is slechts een voorproefje van het prachtige Toscane waar wijngaarden en olijfbomen afgewisseld worden met Middeleeuwse dorpjes zoals Lucca, San Gimignano en Siena.

Image00007

De allerlaatste kilometers van deze pelgrimsroute gaan door de streek Lazio waar Rome je al wenkt. De Via Francigena eindigt, na 2044 kilometers, midden op het Sint-Pietersplein. Een indrukwekkende plaats die speciaal voor pelgrims ontworpen is om ze zo een waardig ontvangst te kunnen geven. En dit plein is slechts het begin van dit eervolle ontvangst. Want daarna is het natuurlijk tijd om van de historische, bruisende en gastronomische stad Rome te genieten en zo je Via Francigena goed af te sluiten.

Ook op deze pelgrimsroute kun je etappes inkorten, samenvoegen of kiezen voor net een ander pad. De uitdrukking Omnes viae Romam perducunt, oftwel meerdere wegen leiden naar Rome, is immers op deze pelgrimsroute geboren. En doet zijn naam dus geheel eer aan.

Bewegwijzering

Over het algemeen is de Via Francigena goed bewegwijzerd. Het komt natuurlijk altijd wel een keer voor dat er een omleiding aangegeven staat i.v.m. werkzaamheden. Alles om de route te verbeteren. En het hebben van een GPS of een routekaart tijdens jouw wandelvakantie kan nooit kwaad.

Wel is goed om te weten dat in ieder land de route anders aangegeven staat. Zo moet je in Engeland, vanaf Canterbury, the ‘South Downs Way’ tot Dover volgen.

In Frankrijk heeft de route weer een andere naam en gaat deze over op een meer bekende GR-route, namelijk de GR-145. Zwitserland heeft er weer zijn eigen naam aan gegeven, eentje voor een lange afstandsroute. Daar volg je de route 60 Via Francigena. Eenmaal aangekomen in Italië vind je een door hen eigen ontworpen bewegwijzering. De altijd te herkennen pelgrim wordt afgewisseld met zelfontworpen logo’s van streken en andere lokale herkenningspunten.
Image00019

Wat neem ik mee?

Een goede voorbereiding is het halve werk. Verrassingen zijn leuk, maar alleen als ze aangenaam zijn, zeker op reis. Je goed voorbereiden en dus deze verrassingen voorkomen kost slechts een beetje moeite. Sterker nog, je hebt er alleen maar plezier van. En des te meer kun jij van je wandelvakantie genieten.

Om te beginnen neem je een goed humeur mee. Iets waar iedereen wel voor kan zorgen en (gelukkig) niet veel weegt. Daarnaast een volgende, gouden tip; alles wat je thuis kunt laten is mooi meegenomen. En mocht je echt iets heel belangrijks vergeten zijn; je wandelt niet in de onbewoonde wereld, dus er zijn winkels waar je nog naar toe kunt.

Water is van essentieel belang. Jezelf blijven hydrateren is belangrijk. Net als het voedzaam eten zodat je weer energie krijgt om de volgende kilometers en etappes te wandelen. Kijk voordat je van start gaat met een etappe altijd even goed of je gedurende de dag voorzieningen tegenkomt op de route. Zo niet, zorg dan voor extra eten en drinken gedurende jouw wandelreis op de Via Francigena.

Water kun je drinken, maar dit kan natuurlijk ook uit de lucht vallen. Gelukkig zijn wij Nederlanders wel wat water gewend en is het dragen van een regenjas of een poncho niet geheel onbekend. Zorg ook dat je voor je tas een beschermhoes hebt en deze niet kletsnat wordt. Mocht je geen beschermhoes hebben, zorg dan dat de poncho groot genoeg is, zodat ook je tas eronder past.

 

Kaarten

Bereid je goed voor op de te wandelen etappes, routes en kilometers. Lees je in, bekijk kaarten, koop een boekje of struin internet af. Deze voorpret is soms net zo leuk als de reis zelf. En met alle technologie van tegenwoordig kun je de routes ook op je telefoon zetten middels offline kaarten of gps en gpx bestanden. Het is heerlijk om in alle rust, zonder netwerk, te wandelen. Maar het is knap vervelend als je het nodig hebt om even de weg op te zoeken.

 

Camera

Het maken van een ‘mental picture’ kan natuurlijk altijd. Maar zo nu en dan wil je al dat moois toch delen met anderen. De een is een fanatiek fotograaf en gaat graag op pad met zijn of haar camera. De ander maakt prachtige foto’s met de smartphone. Vergeet zo nu en dan ook niet om het prachtige decor waarin je wandelt vast te leggen voor anderen. Of voor jezelf, zodat je er later nog eens met een glimlach op terug kan kijken.

 

Wandelstokken

Dit is een persoonlijke kwestie. De een kan niet zonder op pad, de ander wandelt het liefst zonder wandelstokken. In een berg of heuvelachtige gebied kan een wandelstok uitkomst bieden. Maar op vlakke terreinen heb je ze vaak niet nodig en nemen ze ‘onnodige ruimte’ in. Mocht je wandelstokken willen aanschaffen, lees dan eens deze blog waarin we je 10 tips geven.
Image00020

Welke kleren neem ik mee?

Omdat de route door verschillende landen gaat kom je veel verschillende weertypes tegen. Daarnaast is het weer iets wat we niet kunnen ‘bestellen’, en dat is misschien maar goed ook. Goed voorbereid op pad gaan is het halve werk en geeft je eindeloos plezier. Des te meer kun je dan ook genieten van jouw pelgrimsroute.

Goede kleding is dan ook erg belangrijk. Allemaal afhankelijk van het seizoen en de plek waar je gaat wandelen. Maar draag kleding die comfortabel zit, dat je droog en warm houdt, maar ook waarin je niet al te snel gaat zweten. Draag laagjes zodat je, indien nodig, iets kan aantrekken, maar ook juist weer kan uitrekken.
Wandel je in een zonnig, of warm gebied. Zorg dan voor genoeg bescherming. Niet alleen zonnebrandcrème, maar een hoed of pet zijn dan zeker een aanrader.

De lente en de herfst zijn de beste reistijden om de route te wandelen. In de lente begint alles in bloei te komen, geeft het een mooie kleur en is het aangenaam en niet te warm. Dit geldt ook voor de herfst waarin je getrakteerd wordt op de prachtige kleuren van de herfst die nog beter tot zijn recht komen als de zon erop schijnt.

In deze periode zul je ook mede pelgrims ontmoeten. Niet te veel, maar genoeg om soms een praatje te maken, verhalen te delen of elkaar tips te geven. Tenslotte is het zo dat in deze periode meer accommodaties open zijn en ze jou maar al te graag met een warm welkom ontvangen.

Waar te verblijven tijdens de Via Francigena? 

Daar waar je in Frankrijk in zogeheten albergues verblijft, kun je in Italië overnachten in een agriturismo. Overnachten tijdens jouw Via Francigena kan op verschillende mogelijkheden. Echte avonturiers gaan met een tent op pad en gaan op zoek naar een geschikte camping of andere kampeerplaats. Raadzaam is om goed uit te zoeken waar kampeermogelijkheden zijn.

Anderen maken dankbaar gebruik van alle accommodaties die onderweg te vinden zijn. De oude abdijen, kloosters en andere prachtige gebouwen zijn hier en daar omgetoverd tot fijne slaapplaatsen en word je als pelgrim ontvangen met een warm welkom. Daarnaast ontmoet je op deze plekken ook vaak andere pelgrims en kun je ervaringen en verhalen delen wat echt een speciale band schept.

Wij gaan natuurlijk graag voor je op zoek naar deze pareltjes langs de route. De accommodaties zoeken we met zorg uit, liggen aan of niet ver van de route af en bieden je een ontbijt aan zodat je in de ochtend weer met een volle maag aan een nieuwe etappe kunt beginnen. Het liefst maken we een mix van (boutique) hotels, B&B’s en agriturismo’s, zodat je de Italiaanse sferen overal kunt proeven. (Indien mogelijk natuurlijk.)  En laat ons zeker weten wat voor wensen je hebt, zodat wij daar rekening mee kunnen houden.

Houdt dus ook rekening met speciale, regionale feestdagen en andere belangrijke evenementen in de verschillende landen. Zo is Pasen bijvoorbeeld een belangrijke feestdag en is tijdig boeken noodzakelijk. En zijn er in Italië in het najaar, in september en oktober, vaak oogstfeesten voor de wijn. Een aanrader om dit heugelijke feest mee te maken. Maar ook hiervoor geldt; zorg dat je tijdig boekt om zeker te zijn van een slaapplaats, zodat je na een wijnfeest (rollend) je bed in kan.

Het verkrijgen van de credential

Net als bij een Camino naar Santiago de Compostela, kun je ook voor deze pelgrimsroute een zogeheten pelgrimspaspoort aanvragen waarin je stempels kunt zetten. Iedere stempel markeert een nieuwe mijlpaal. En daarnaast bevinden deze stempelposten zich vaak in prachtige gebouwen als kerken, kloosters, abdijen of een lokaal barretje. Alleen al deze plekken geven je een waardevolle herinnering. Om nog maar te zwijgen over het aanzien van al die verschillende soorten stempels. Een prachtig en dierbaar souvenir die verzilverd kan worden met een credential op te halen in Rome.

Via Francigena Credential

De Via Francigena, een pelgrimsroute met een indrukwekkende geschiedenis. Een flink aantal kilometers die door 4 verschillende landen lopen en genoeg etappes heeft om te gaan ontdekken. Snuif de verschillende culturen, geniet van de adembenemende landschappen, waan je in het historisch verleden en proef de lokale keukens.

Wil jij graag in de voetsporen van Sideric treden en wandelen in het prachtige Toscane, bekijk dan eens onze 8-daagse wandelreis van Lucca naar Siena. Of misschien dat je toch eerst een andere camino op de planning hebt staan.
Neem gerust contact met ons op en we helpen je graag met het organseren van jouw volgende wandel of fietsvakantie.